Chi tiết

Ngày 7/1/2026, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký luật sửa đổi Luật về hệ thống bảo hiểm xã hội.

Luật có hai trụ cột: cải cách việc giám định y khoa tại ZUS (Sở Bảo hiểm Xã hội) và cải cách chế độ nghỉ ốm L4.

Mục tiêu là siết chặt việc kiểm tra người nghỉ ốm có dùng thời gian nghỉ đúng mục đích hay không.

Luật làm rõ khi nào người lao động mất trợ cấp ốm đau (zasiłek chorobowy). Nguyên tắc cũ được giữ: ai làm việc có thu nhập trong thời gian nghỉ ốm sẽ mất trợ cấp cho cả kỳ nghỉ.

"Việc có thu nhập" được định nghĩa là mọi hoạt động mang tính kiếm tiền, bất kể hình thức hợp đồng, trừ việc đột xuất do hoàn cảnh quan trọng và không phải theo lệnh của chủ.

Ngoài ra, người nghỉ ốm cũng có thể mất trợ cấp nếu có hoạt động trái mục đích nghỉ, tức làm cản trở hoặc kéo dài việc chữa bệnh. Việc sinh hoạt thường ngày như đi mua sắm không bị tính.

ZUS và bên đóng bảo hiểm (chủ lao động) vẫn có quyền kiểm tra. Người kiểm tra được xác minh danh tính, vào nơi kiểm tra và hỏi thông tin từ người nghỉ ốm, chủ lao động và bác sĩ điều trị.

ZUS cũng được yêu cầu người được bảo hiểm giải trình, và có thể yêu cầu cơ sở y tế cung cấp hồ sơ bệnh án trong vòng 14 ngày.

Việc kiểm tra áp dụng cả với giấy nghỉ chăm sóc người thân ốm và với người đã hết tư cách bảo hiểm ốm đau.

Về giám định, bác sĩ không có chuyên khoa, cùng y tá và chuyên viên vật lý trị liệu, được phép tham gia giám định trong phạm vi chuyên môn.

Theo Bộ Lao động, lương bác sĩ giám định ZUS dự kiến tăng khoảng 25%. Mọi quyết định giám định sẽ do một người đưa ra, ca phức tạp có thể chuyển hội đồng ba bác sĩ.

Thời hạn tối đa ra quyết định là 30 ngày.

Theo thông báo của ZUS ngày 12/1/2026, luật lúc đó chưa đăng trên Công báo (Dziennik Ustaw).

Quy định về kiểm tra việc cấp giấy L4 có hiệu lực sau 14 ngày kể từ khi công bố; quy tắc kiểm tra việc sử dụng L4 và các định nghĩa mới có hiệu lực sau ba tháng.

Từ đầu năm 2027, người có hai nơi làm việc có thể nghỉ ốm ở một nơi và vẫn làm ở nơi kia nếu tính chất công việc cho phép.

Bài đầu tiên (7/1) chỉ nêu chung rằng luật có hiệu lực sau ba tháng, trừ một số ngoại lệ.